Menu

Een batterij op je boerderij

Geschreven op 06 mei 2016.

In een ideale wereld hoef je de koeien allee te melken wanneer de zon schijnt, gebruik je geen warm water op grijze dagen en is er geen klimaatregeling nodig in je pluimveestal in de winter. Helaas is dat niet zo. En daar sta je dan als land- of tuinbouwer met je PV-installatie. Energie die je zelf produceert leveren aan het net brengt tegenwoordig weinig op. Energie aankopen wanneer je niet zelf produceert, is dan weer erg duur. Maar er zijn mogelijkheden, want batterijen worden stilaan betaalbaarder en compacter. Misschien biedt een batterij op je bedrijf hier wel een oplossing.

Ons huidige energiesysteem is gebaseerd op grote, gecentraliseerde productie-eenheden en veel, verspreide gebruikers. Maar bedrijven en particulieren investeren steeds meer in hernieuwbare energie. Het grote verschil met de klassieke energieproductie is dat hernieuwbare energie niet stuurbaar is en op veel meer locaties geproduceerd wordt. Waar vroeger de elektriciteitsproductie afgestemd werd op de vraag, zou nu de afname afgesteld moeten worden op de productie. Maar het is zeker niet in alle gevallen mogelijk om de energieconsumptie te verschuiven naar de momenten waarop er een groot energieaanbod is. Een melkveehouder kan er bijvoorbeeld niet voor kiezen om te melken wanneer de zon het hardst schijnt.

Een andere optie is de energie opslaan in batterijen, die je een plekje kunt geven ergens in het netwerk, bijvoorbeeld in of bij het gebouw met je zonnepanelen. De zonne-energie die ’s middags opgewekt wordt, sla je dan op om ze te gebruiken wanneer je ze later nodig hebt. Het grote voordeel is dat je het probleem oplost aan de basis en dat het lokale elektriciteitsnetwerk hier niets van merkt. Wanneer meerdere PV-installaties tegelijkertijd hun overproductie op het net injecteren, wordt nu soms de capaciteit van het netwerk overschreden en schakelen de omvormers af. De energie gaat dan verloren en dat we willen zeker vermijden. Een bijkomend voordeel van je eigen opslag is dat je de batterij kunt gebruiken als back-upvoeding wanneer het netwerk wegvalt.

Prijsverschil tussen afname en injectie

In Europa zijn batterijen bij particulieren momenteel alleen relatief succesvol in Duitsland. Daar werden er zo’n 25.000 systemen geplaatst. De hoofdreden daarvoor is dat Duitsland geen systeem van een terugdraaiende teller kent en er ook een aanzienlijk verschil is tussen de prijs van de elektriciteit die je uit het distributienet haalt en het bedrag dat je krijgt als je elektriciteit in het net injecteert. In Duitsland betaal je 0,30 euro/kWh en krijg je 0,14 euro/kWh. In België betaal je 0,20 euro/kWh en krijg je 0,02 euro/kWh. Bovendien werd batterijopslag in Duitsland gesubsidieerd.

Bij ons gebruiken kleine installaties tot 10 kW, die een terugdraaiende teller hebben, het netwerk als een soort gratis buffer waar weliswaar een forfaitaire prosumentenvergoeding voor moet worden betaald. Daardoor zijn batterijen voor deze installaties minder rendabel.

Integratie met het energiesysteem

Een batterij installeren is alleen zinvol als er op je bedrijf ook hernieuwbare energie geproduceerd wordt. Dat kan het geval zijn met zonnepanelen, omdat die productie niet stuurbaar is, maar ook integratie met een wkk kan zinvol zijn. Op zich is zo’n wkk wel stuurbaar, maar ze wordt vaak aangestuurd op basis van de warmtevraag. Omdat de elektriciteitsproductie niet noodzakelijk samenvalt met die vraag, kan opslag een oplossing zijn.

Een batterij kan onderdeel zijn van een nieuwe installatie, maar ze kan ook geïntegreerd worden in een bestaande installatie. Om een batterij – die gelijkstroom (DC) levert, net als zonnepanelen trouwens – te integreren met het elektriciteitsnetwerk – dat wisselstroom (AC) levert – is een omvormer nodig. Bij een nieuwe installatie kan je kiezen voor een geïntegreerde omvormer waarop je de zonnepanelen én de batterijen kunt aansluiten. Bij een bestaande installatie krijgen de batterijen hun eigen omvormer. Bij een stationaire energieopslag wordt het vaakst geopteerd voor lood-zuur- en lithium-ionbatterijen. Verder worden ook nikkel-ijzer- of flowbatterijen gebruikt.

Bijkomende functies

We legden hierboven al uit dat batterijen nog andere functies hebben dan het opslaan van elektriciteit die je niet onmiddellijk gebruikt. Je kunt ze met name gebruiken als energiebron wanneer het netwerk wegvalt. Dan zijn er twee opties: ofwel schakelt de omvormer automatisch en nagenoeg ogenblikkelijk over naar een zogenaamde eilandwerking, ofwel duurt het enkele seconden alvorens de batterij de energievoorziening overneemt. Dat verschil kan belangrijk zijn wanneer er kritische processen lopen die niet onderbroken mogen worden.

Tegenwoordig worden er ook steeds meer smart-gridfuncties geïntegreerd in deze batterijsystemen. Hierdoor kan je bijvoorbeeld aangesloten apparaten aansturen op een afstand. Op basis van de weersvoorspellingen kan de batterij ook beslissen om bepaalde apparaten aan of af te schakelen om de energie optimaal te beheren. 

 

 


Dit artikel werd gepubliceerd in  Boer&Tuinder.  Voor het overnemen van artikelen uit Boer&Tuinder is steeds schriftelijke toestemming van de redactie nodig. Bronvermelding is altijd verplicht