Menu

Wat hebben landbouw en voetbal gemeen als het over communiceren gaat?

Geschreven op 08 juli 2019.
Wij staken ons licht bij Lieven Hérie van Field Communication op de Veetournee 2019.
Wij staken ons licht bij Lieven Hérie van Field Communication op de Veetournee 2019.  Zijn presentatie ging over communiceren met je naaste omgeving over het houden van dieren. Hij maakte hier een vergelijking tussen landbouw en voetbal.
 
Als landbouwer heb je wellicht al te maken gehad met negatieve reacties die te maken hebben met dierenwelzijn, klimaatverandering, milieu .... Op de duur lijkt het dat je je steeds moet verdedigen en dat je er steeds van langs krijgt. Anderzijds kunnen we niet ontkennen dat er een beweging aan de gang is. De vleesconsumtpie staat onder druk. Heel wat multinationals investeren in vleesvervangende producten. Het lijkt wel of niemand nog vlees eet. En dan heb je nog de undercoverbeelden van dierenrechtenactivisten. Hoe ga je hier als landbouwer best mee om? Als je wil communiceren, welke kanalen zet je dan best in? Wat is een goed filmpje? Welke impact kunnen we hebben met onze communicatie? Wat moeten we best in ons achterhoofd hebben? Wij staken ons licht op tijdens een presentatie van Lieven Hérie van Field Communication op de Veetournee 2019. Dit is een organisatie van het departement Landbouw en Visserij en de Praktijkcentra Varkens en Rundvee. Hij maakte hiervoor een vergelijking tussen landbouw en voetbal. 

Enkele cijfers

Door de vele berichtgeving in de media lijkt het dat landbouwers er steeds van langs krijgen. Toch blijkt dat landbouwers niet in de lijst staan van de 20 laagst gewaardeerde jobs. Als we vervolgens gaan kijken naar het aantal mensen die nog vlees eten, dan blijkt uit cijfers dat 66% van de Belgen vandaag nog vleeseter is. 31% is flexitariër en slechts 1% is vegetariër, 1% pescotariër, 0,2% veganist. (IPSOS 2019 Knack, 13/03/2019). Het is dus niet omdat er veel over gesproken wordt in de media, dat er effectief minder vlees wordt gegeten. Iets om in ons achterhoofd te houden!

Op welke communicatiekanalen inzetten?

Dat kranten veel invloed hebben, kunnen we niet ontkennen! Toch zijn er een aantal veranderingen in het medialandschap. Als we kijken hoe mensen vandaag nieuws consumeren, dan zien we dat er vandaag 900.000 kranten per dag worden gedrukt. In 1980 waren dat er nog 1.250.000 exemplaren per dag. 6 op 10 Belgen ouder dan 12 jaar consumeert een krantenmerk op papier of online. Dat aantal gaat elk jaar achteruit.

Social media wint daarentegen aan belang! 94% van de Belgen gebruikt internet, 65% van de Belgen gebruikt social media. Facebook staat op nummer 1, gevolgd door LinkedIn en Instagram. Ook YouTube is een niet te onderschatten kanaal. Filmpjes werken en daar zetten een aantal organisaties zeer goed op in. Zo lanceerde Rabobank volgend filmpje:

Wat maakt dit filmpje zo goed? Vooral door wat er niet in voorkomt. Dit filmpje bevat geen ontkenning, geen schuld, geen beschuldigingen, geen technisch jargon en geen negatieve emoties. Anderzijds geeft het filmpje wel duidelijk de reden van de huidige landbouwcontext, erkent het de problemen en nemen de landbouwers in dit filmpje hun verantwoordelijkheid op. Ze zoeken naar oplossingen, zijn positief en trots. Het filmpje toont een familie, die verbonden is. Ze zijn zowel held, boosdoener als oplosser. Het filmpje is herkenbaar en het taalgebruik is gepast.

Dit is dus een voorbeeld van een positieve manier van communiceren over landbouw. 

We moeten dus beter communiceren. Communicatiespecialisten zeggen dat er nood is aan openheid en transparantie. Communicatie is geen oorlog. je wint die niet. Het is geen veldslag. 

 

Welke impact kunnen we hebben?

Als je communiceert moet je goed weten welke impact je kan hebben. Elke landbouwer kan impact hebben. Bovendien zijn we als landbouwers niet alleen. We zijn met velen en maken allen deel uit van een netwerk via Boerenbond, via Groene Kring, ....

Wat wil je wezenlijk veranderen op lange termijn en bij wie? Willen we een verandering in beleving of perceptie? of Willen we verder gaan dan dat? Gaan we voor een verandering in het gedrag en in de praktijk? Gedrag veranderen is een werk van lange adem, maar perceptie en beleving veranderen is haalbaar. 

 

Wat moet je steeds in je achterhoofd houden?

1. De mens is meer buik dan hoofd

Als we met andere in gesprek gaan, moeten we steeds in ons achterhoofd houden dat de mens een ratio heeft, maar niet altijd rationeel handelt. De mens is meer buik dan hoofd.

We hebben ook een voorkeur voor die feiten die onze overtuiging bevestigen, maar feiten die de andere richting uitwijzen zullen we zonder enig probleem negeren. We gebruiken feiten zoals een zatlap een lantaarnpaal zou gebruiken: niet als verlichting maar enkel als ondersteuning. 

Onze onderbuik beslist waarna onze ratio haar stinkende best doet om deze beslissing van de onderbuik zo goed mogelijk te verdedigen.

Jonathan Haïdt

2. Maak een onderscheid tussen feiten, meningen en anekdotes

Een feit is controleerbaar en kan verkeerd zijn. Meningen kunnen verschillen, maar zijn niet verkeerd. Soms zijn ze als feit vermomd. Tegenovergestelde meningen kunnen even valabel zijn. Ga niet in discussie over feiten als je zelf niet zeker weet of ze verkeerd zijn. Vraag naar de bron. Feiten waarin gegeneraliseerd wordt, zijn zelden juist. 

Anekdotes/individuele gevallen zijn niet geschikt om iets te bewijzen of te weerleggen. Al zijn anekdotes wel interessant, als positieve verhalen, maar niet als bewijs.

3. Wapper met een witte vlag

Wanneer je iemands mening aanvalt, zal hij/zijn deze mening nog meer koesteren. Kritiek ervaren we als een aanval op onszelf. Onze onderbuik gaat in de verdedigingsmodus en zet alle mogelijke middelen in om onze standpunten te beschermen.

En dus moet je, indien je wilt dat mensen zich openstellen voor tegenargumenten, eerst hun onderbuik geruststellen. Je moet, voordat je het debat aangaat, eerst met een witte vlag wapperen en duidelijk maken dat jij in vrede komt. Dat kan je doen door je discussies niet te doorspekken met beledigingen en sneren naar je tegenpartij, door een eenvoudig zinnetje als: ‘Ik begrijp je standpunt, maar...’ of door zelf geen zekerheid te claimen en je stelling als vraag – ‘Zou het niet kunnen dat...?’ – te verpakken. 

Ga niet in discussie over meningen, geef wel aan dat je een andere mening hebt. Focus op de gemeenschappelijke punten. Wees beleefd en toon begrip. Ga niet voor gelijk halen

Het is geen veldslag…

4. Gebruik zo weinig mogelijk dooddoeners (tenzij het de bedoeling is om communicatie te stoppen)

“Met statistiek kan je alles bewijzen”
“Hebben ze niets beters te doen?”
“Het zou eens oorlog moeten worden”
“Ze zeggen zoveel”
“Het is altijd al zo geweest”

5. Herhaal, herhaal, herhaal

Hoe meer we met z'n allen hetzelfde zeggen, hoe meer impact. 
Op social media zien we soms dat landbouwers niet alleen door niet-landbouwers worden aangevallen, maar dat landbouwers elkaar er zelf duchtig van langs geven. Trek allemaal aan het zelfde zeel. 

 

Conclusie:

Onze communicatie moet anders. We moeten ons niet steeds verdedigen, maar moeten ons proberen in te leven in de consument.

Dus, neen er is geen gelijkenis tussen voetbal en landbouw. :-)  Aanval is in dit geval niet de beste verdediging!